Fietsen op de zeedijk.
Deze week was ik aan het wandelen in Westende op de dijk waar we voor de kleinkinderen de obligate traktatie van een ritje met een zelfgekozen speelgoed hadden beloofd. Voor de elfjarige een elektrische motorfiets compleet met motorhelm met beugel en voor de 3,5 jarige een duwkarretje in de vorm van een brandweerwagen met brandblusser!
Na een eerste rit op het verdiepte afgesloten Rauchenbergplein gingen we verder en sloegen we een zandpad in naar het strand maar daarna liepen we weer parallel met de dijk tussen een recent aangelegde smalle strook duin. Als je op google maps kijkt zie je nog de schrale klassieke situatie van 2017 van een kale dijk naast een kaal strand. Vandaag is dat prachtig heraangelegd en zijn ook de aanpalende pleinen aangepakt. Evenwijdig met de dijk loopt een wandelpad dat overgaat in een wandelweg met betonnen borstwering naar het strand en een smalle strook duingroen aan de kant van de hoger gelegen dijk. Af en toe zijn er dwarsverbindingen, in plein vorm of met trappen of met een zachte helling. Aan de brede betonnen borstwering zag ik een bord verboden voor fietsers aan de linkerkant staan, dus dat was niet geldig. Borden moeten rechts staan. In Europa rijdt men rechts in de rijrichting. De elfjarige was met zijn motor al voortgereden en plots werden we aangesproken door de man van een wandelend koppel die vroeg of dat ouder kind bij ons hoorde. Ja, want hier mag je eigenlijk niet fietsen. Ik argumenteer dat het bord al aan de verkeerde kant staat en dat we op weg hierheen geen andere borden gezien hadden. Ja, het was niet zo heel duidelijk afgebakend, gaf de man toe, maar er mocht toch niet gefietst worden. Ik besloot toch in discussie te gaan. Hij berijdt geen fiets, zeg ik. Hij heeft toch twee wielen, zegt de man. Daarna nuanceert hij dit : Ja, dat is in feite een “voortbewegingstoestel”.
De definitie in de wegcode van een “gemotoriseerd voortbewegingstoestel” is : elk motorvoertuig met één of meer wielen en met een door de constructie bepaalde maximumsnelheid van 25 km per uur. Een gemotoriseerd voortbewegingstoestel is geen rijwiel. Die elektrische motorfiets had geen pedalen of handgrepen en was wel met een motor uitgerust.
FIETS/Rijwiel
2.15.1. “Rijwiel” : elk voertuig met twee of meer wielen, dat wordt voortbewogen door middel van pedalen of van handgrepen door één of meer van de gebruikers en niet met een motor is uitgerust, zoals een fiets, een driewieler of een vierwieler.
Ik besloot niet verder te redetwisten want mijn vriendin gaf al aan dat ze mij ‘een lastige’ vond, omdat ik altijd moet discussiëren en overal kritiek op heb, vooral op verkeerssituaties. Omdat ik de details van de wegcode voor die motorfiets niet kende zweeg ik. Wellicht was de man die me aanspraak iemand die de finesse wel kende. Als enige weerspraak gaf ik aan dat de wegcode een juridisch instrument was en dat alles moet kloppen qua signalisatie en dat dit bord dat fietsen verbood, duidelijk verkeerd stond en dus ongeldig was.Volgens mij was de zone waarin men het fietsen wilde verbieden niet goed afgedekt met borden want die horen aan elke toegang te staan langs de rechterzijde. Daarenboven kan men enkel het fietsen van volwassenen verbieden met die bord. Het verkeersbord dat aangeeft dat fietsen verboden is, is een rond wit bord met een rode rand en een zwarte fiets erop (in België en Nederland vaak aangeduid als bord C3.
Als het echter de bedoeling is om ook de kinderen die met gocarts of rijdende ijskarren of paardenwagens voortgedreven door pedalen of elektromotoren te verbieden op die nieuwe wandelpaden in de duinen dan is men er aan voor de moeite. Dan moeten we het hebben over de plaats op de openbare weg van fietsende kinderen en dan blijken die te genieten van een uitzondering op de regel.
Het is moeilijk om vandaag de oude teksten nog te vinden van de actuele wegcode die nog geldig is tot 1 juni 2027. Je word bijna automatisch verwezen naar de nieuwe teksten.
Artikel 9 die het heeft over de plaats op de openbare weg bepaalt tot 1 juni 2027 dat:
9.1.2.
5° De fietsers van minder dan 10 jaar mogen in alle omstandigheden de trottoirs en de verhoogde bermen volgen.
Dat betekent dat indien het kind van minder dan 10 jaar op een fiets en alles wat daarmee gelijkgesteld wordt, mag rijden op die nieuwe wandelpaden naast de dijk. Bij controle moet men dus de identiteitskaart van het kind vragen, die ze nooit bij zich hebben.
In het Belgisch Staatsblad van 21 mei 2019 zijn een aantal wijzigingen op de Wegcode gepubliceerd die ingingen op 31 mei 2019. Voordien was de leeftijdsgrens zelfs 9 jaar
en een beperking tot wielen met diameter tot 50 cm (banden niet inbegrepen). De gevaarlijke verkeersomstandigheden heeft de wetgever beslist die leeftijd op te trekken. De beperking van de bandenmaat is toen al weggevallen.
In de nieuwe wegcode wordt dat opnieuw verhoogd tot 12 jaar. De regel gaat pas in op 1 juni 2027.
Vanaf 1 juni 27 geldt de nieuwe wegcode en is deze regel aangepast als volgt:
5° De fietsers van minder dan 12 jaar mogen in alle omstandigheden de trottoirs en de verhoogde bermen volgen.
De leeftijdsgrens is opgetrokken omdat kinderen tot 12 jaar nog niet alle vaardigheden onder de knie kunnen hebben om zich veilig in gemengd verkeer te begeven.
Ons kleinkind van 11 is zich enkel bewust van de nieuwe verkeersregels die hem toestaan op de stoep te fietsen. Hij ging aan zee steeds naast me op de stoep fietsen al zeggend: ik ga er nu nog van profiteren om op de stoep te fietsen want volgend jaar ben ik 12 en dan mag het niet meer. Ik heb hem niet verbeterd maar in feite mag hij dat al meer dan een jaar niet meer sinds hij 10 werd. Dat hij bovendien reed met een fiets die banden had van 24 inch en een velgmaat van 52cm (65cm diameter banden inbegrepen) doet sinds 2019 al niet meer ter zake.
Ik ga hem dat na dit onderzoek van de wegcode toch moeten vertellen dat hij niet meer op de stoep mag fietsen. Maar er is een lichtpuntje:
Hij verjaart half juni, dus kan ik hem op 1 juni 2027 wel het goede nieuws vertellen dat hij dan dank zij de inwerkingtreding van de nieuwe wegcode 14 dagen opnieuw op de stoep mag fietsen omdat hij dan nog geen 12 jaar is.
Gemotoriseerd voortbewegingstoestel
Echter tijdens onze wandeltocht reed hij op een elektrische tweewielige motorfiets die sneller kan dan stapvoets. De vraag is waar deze voertuigen dan wel moeten rijden, vandaag en vanaf 1 juni 2027.
2.15.2. Een “voortbewegingstoestel” is :
1° ofwel een “niet-gemotoriseerd voortbewegingstoestel”, dit wil zeggen elk voertuig dat niet beantwoordt aan de definitie van rijwiel, dat door de gebruiker of de gebruikers door middel van spierkracht wordt voortbewogen en niet met een motor is uitgerust.
2° ofwel een “gemotoriseerd voortbewegingstoestel”, dit wil zeggen elk motorvoertuig met één of meer wielen en met een door de constructie bepaalde maximumsnelheid van 25 km per uur, onder meer:
a) elektrische rolstoelen;
b) elektrische rolwagens voor personen met verminderde mobiliteit;
c) gemotoriseerde autopeds;
d) zelf balancerende een- of tweewielige elektrische toestellen.
Voor de toepassing van dit besluit worden de gemotoriseerde voortbewegingstoestellen niet gelijkgesteld met motorvoertuigen.
Artikel 7bis. Gebruikers van een voortbewegingstoestel
De gebruikers van niet-gemotoriseerde voortbewegingstoestellen waarmee niet sneller dan stapvoets wordt gereden, worden gelijkgesteld met voetgangers.
De gebruikers van niet-gemotoriseerde voortbewegingstoestellen waarmee sneller dan stapvoets wordt gereden, worden gelijkgesteld met fietsers.
De gebruikers van gemotoriseerde voortbewegingstoestellen worden gelijkgesteld met fietsers.
Echter, de personen met een verminderde mobiliteit die gemotoriseerde voortbewegingstoestellen gebruiken die uitsluitend voor hen zijn bestemd en waarmee niet sneller dan stapvoets wordt gereden, worden gelijkgesteld met voetgangers.
De voorschriften die de andere weggebruikers moeten naleven ten opzichte van respectievelijk voetgangers en fietsers, gelden eveneens ten opzichte van gebruikers van voortbewegingstoestellen.
Artikel 7ter. Bestuurders van een gemotoriseerd rijwiel
De bestuurders van tweewielige gemotoriseerde rijwielen worden gelijkgesteld met fietsers.
De bestuurders van drie- of vierwielige gemotoriseerde rijwielen worden gelijkgesteld met de bestuurders van drie-of vierwielige rijwielen.
De voorschriften die de andere weggebruikers moeten naleven ten opzichte van respectievelijk fietsers en bestuurders van drie- of vierwielige rijwielen, gelden eveneens ten opzichte van bestuurders van gemotoriseerde rijwielen.
De wegcode die vandaag geldig is zegt dus dat een gebruiker van een tweewielig gemotoriseerd voortbewegingstoestel, dus een voertuig dat al dan niet door spierkracht wordt aangedreven maar dat vooral is uitgerust met een motor en waarmee sneller dan stapvoets kan worden gereden tot 25Km/u maximum, gelijkgesteld wordt met fietsers. De elektrische mini-motoren die aan kinderen op de zeedijk worden verhuurd kunnen duidelijk sneller rijden dan stapvoets. Ze worden gelijkgesteld met fietsers. Wanneer de bestuurders ervan jonger zijn dan 10 jaar zijn ze vandaag wel toegelaten is in de zone waar fietsen verboden is omdat deze gebruikers wel mogen fietsen in een voetgangerszone, vanaf 1/6/2027 is de grens 12 jaar.
Dus het is nu duidelijk. Ons kleinkind van 11 jaar mocht met zijn motorfiets niet op het duinenpad dat een fietsverbod kent.
Bedenking: al die fietsers en gemotoriseerde fietsers die op een fietspad moeten rijden en niet op het trottoir mogen rijden moeten in feite op de rijbaan rijden. Dat betekent dat een weg op de zeedijk niet mag ingedeeld zijn in een rijbaan voor autoverkeer en een voetpad want dan moeten al die fietsers op die rijbaan rijden. De wandelaars zouden wel dankbaar zijn. Maar als je dan één kind hebt met een gemotoriseerde fiets en een ander met een duwwagentje dan kan je niet in dezelfde zone fietsen. Ik heb er niet op gelet wat de regeling is op de zeedijk ter plaatse, maar ik kan me voorstellen dat er hiertegen gezondigd wordt. De wettelijke regeling zou een statuut van woonerf of voetgangerszone zijn, waarbij in dat laatste fietsen niet uitgesloten mogen worden.
Hoe snel mag je als fietser rijden?
Op 1 juni 2027 treden de nieuwe Code van de openbare weg, de Brusselse Code van de openbare weg, het Vlaams verkeersreglement en de Waalse Code van de openbare weg gelijktijdig in voege. Samen zullen ze het huidige Verkeersreglement vervangen, dat op 1 mei 1976 in voege trad, maar intussen al meer dan 120 keer aangepast is.
Zoals ik al in mijn boek heb aangegeven wordt zijn er verschillende regels voor de snelheid van toepassing in Vlaanderen, Brussel en Wallonië.
Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2024 tot vaststelling van het Vlaams verkeersreglement
Art. 11. Er wordt stapvoets gereden:
1° in schoolstraten;
2° in voetgangerszones;
3° in speelstraten;
4° in erven;
5° bij het voorbijrijden van een voetganger waarbij de minimumafstand, vermeld in artikel 34, § 2, eerste en tweede lid, van het koninklijk besluit van 3 juni 2024, niet kan worden nageleefd.
In het Brussels gewest geldt dat:
5° binnen de erven afgebakend door de borden R5 en R7 tot 20 km per uur
In het Waalse gewest geldt dat:
5. De maximumsnelheid is 20 km/u in de erven waarnaar bedoeld in artikel 26 van de Code van de openbare weg.
Dat betekent dat voor de zeedijk zoals deze die aangeduid is als voetgangerszone dat de maximum snelheid waarmee gefietst mag met fietsen en gemotoriseerde fietsen en mini-motoren stapvoets is. Dat zie ik nog niet gebeuren. Bovendien is de vraag in heel het land in politiemiddens hoe men dat moet controleren. Hoe snel is stapvoets in absolute termen van snelheid 5, 6, 7 km/u? Dat staat nergens in de wegcode omschreven.
Je kan bijna niet stapvoets fietsen. Dan heb je kans dat je omvalt. Wat is stapvoets anders dan niet sneller dan met de fiets aan de hand stappen? Wat is nog het nut van een fiets dan? Die regel is totaal onrealistisch.
Een woonerfstatuut helpt dat probleem in Brussel en Wallonië uit de weg maar dus niet in Vlaanderen. De kans is groot dat deze gedragsregel in de wegcode dode letter blijft want de politie kan niet optreden.
Anderzijds is er wel de gedragsregel voor fietsers tegenover voetgangers dat men deze stapvoets moet inhalen.
Vanaf 1/6/2027 is dat als volgt:
Art. 34. – Gedrag tegenover voetgangers.
§ 2. De bestuurder moet een zijdelingse afstand van ten minste 1 m laten tussen zijn voertuig en de voetgangers.
Buiten de bebouwde kommen bedraagt die zijdelingse afstand ten minste 1,50 m.
Indien deze minimumafstand niet nageleefd kan worden, moet de bestuurder vertragen om de voetganger voorbij te rijden en zo nodig moet hij stoppen.
Die algemene regel geldt dus ook in de voetgangerszones. Specifiek op de zeedijk zien we voetgangers en kinderen op een voertuig die elk moment van route kunnen veranderen wat het de fietsers moeilijk maakt om te voorspellen hoe ze er tussendoor moeten slalommen.
Om te zorgen dat een aantal gemotoriseerde voertuigen met hulpmotor aan de reglementen voldoen werden deze in de fabriek afgesteld tot een maximum ondersteuning van 25 km/u. De vraag is of die mini-motoren en elektrische autootjes die aan kinderen verhuurd worden dan ook niet moeten afgesteld worden om niet sneller dan stapvoets te rijden in de voetgangerszone die een zeedijk is? Die toestellen zijn er vandaag ook: dat zijn niet de tweewielige motoren maar wel de elektrische autootjes of – tweewielers met steunwieltjes. Maar die trage motoren of autootjes niet meer gegeerd zijn door kinderen vanaf een bepaalde leeftijd – denk 10 jaar – omdat ze geen snelheidsgevoel meer geven.
Men hoeft niet bang te zijn dat die toestellen dan automatisch toegelaten zijn op de parallelle voetgangerspaden tussen zeedijk en strand. Immers alle gemotoriseerde voortbewegingstoestellen tot 25 km/u worden beschouwd als fietsen behalve de voertuigen voor minder validen die enkel stapvoets kunnen rijden.
Boostersvoorfietsers 
Plaats een reactie